އޭޑްސް (އިނގިރޭސި ބަހުން: AIDS) ބައްޔަކީ އެޗް އައި ވީ ވައިރަސް ގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ނުރައްކާތެރި ބައްޔެކެވެ. މިބައްޔަށް އަދި މިހާތަނަށްވަނީ ފަރުވާއެއް ނުހޯދިފައެވެ. އިންސާނީ ތާރީޚް މިހާތަނަށް ދުށް އެންމެ ނުރައްކާތެރި ވަބާގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރެވޭ މިބަލީގެ އާޚިރު ނަތީޖާ އަކީ މަރުވުމެވެ.
- A - އެކްއަރޑް (އިނގިރޭސި ބަހުން: Acquired): އަމިއްލަ އަށް ލިބިގަންނަ
- I - އިމިއުން (އިނގިރޭސި ބަހުން: Immune): ދިފާއީ ބާރު
- D - ޑެފިސިއެންސީ (އިނގިރޭސި ބަހުން: Deficiency): ނެތިކޮށްލާ/ދަށް ކޮށްލާ
- S - ސިންޑްރޯމް (އިނގިރޭސި ބަހުން: Syndrome): އެތައް ބައްޔެއް އެކުލެވިގެންވާ
އެކްސްރޭގެ ސަބަބުން ހީނުކުރާހާ ގެއްލުން އިންސާނާއާ ކުރިމަތިވެއެވެ.
ސިއްޚީ ގޮތުން ބޮޑުކަމެއް ދިމާވެއްޖެ ނަމަ އެކަމެއް ހޯދާއިގަތުމަށް ޓަކައި ތަފާތު ޓެސްޓުތައް ހެދުމުގެ ފިކުރު އަހަރެމެންގެ ސިކުނޑީގެ ތެރޭގައި ހިންގާލެވެއެވެ. މިގޮތުން އެކްސް ރޭ އަކީ އަހަރެމެން އެންމެ އާންމުކޮށް ކުރާ އެއް ޓެސްޓެވެ. ހަށިގަނޑުގެ ތެރޭގައިވާ ޓިޝޫ ތަކުގެތެރެއަށް ރޭޑިއޭޝަން ފޮނުވާލެވި މި ރޭޑިއޭޝަން ގެ އެހީގައި ހަށިގަނޑުގެ ތަސްވީރެއް ކުރަހައެވެ. މިގޮތުން ކަށީގެ އެކްސްރޭ ، ދަތުގެ އެކްސްރޭ ގެ އިތުރަށް އަލަށް އުފެދިންގެ އައި އެކްސްރޭ ސީ އޭ ޓީ ސްކޭން ކުރެވެއެވެ.
ޑިޕްތީރިއާ އަށް ދިވެހިބަހުން ކަރުފޮޅު ލުމޭވެސް ކިޔައެވެ. ޑިޕްތީރިއާއަކީ "ކްރީނެ ބެކްޓީރިއަމް ޑިޕްތީރިއޭ" ނަމަކަށް ކިޔާ ބެކްޓީރިއާއަކުން ޖެހޭ ބައްޔެކެވެ. މިބެކްޓީރިއާ އިންސާނާގެ ކަރުތެރޭއަށް ވަނުމަށްފަހު ޖަރާސީމު ފެތުރިގަނެއެވެ. ޓޮންސިލްއަށާއި ނޭވާލާ ހޮޅިއަށް އަދި ކަރުތެރޭގެ އެކިބަޔަށްވެސް މިބަލިޖެހެއެވެ.
މިބަލިޖެހުން އެންމެ ކައިރި މީހުންގެ ތެރޭގައި މީހުން ގިނަ ތަންތަނުގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންނާއި، 15 އަހަރުން ދަށުގެ މިކަމަށް ހާއްސަ ވެކްސިން ނުލިބޭ ކުދިން ހިމެނެއެވެ. މި ބަލީގެ ޖަރާސީމު ކަރުތެރެއަށް ދިޔުމާއި އަލާމާތްތައް ފެނުމާ ދޭތެރޭ ގާތްގަޑާކަށް 2 ހަފުތާ ނުވަތަ ހަތަރު ހަފުތާވަރު ވެދާނެވެ.
މިބަލި އެކަކުގެ ގައިން އަނެކުންގެ ގަޔަށް ފެތުރެނީ މިބަލި ޖެހިފައިހުރި މީހެއްގެ ފަރާތުން ޖަރާސީމު ވައިގެތެރެއަށް ގޮސްގެންނެވެ. އެގޮތުން ނޭފަތުންނާއި، ކަރުތެރެއިން، ލޮލުން، އަދި ހަމުންވެސް މިބަލީގެ ޖަރާސީމު ހަށިގަނޑަށް ތެރެއަށް ހިގައިދާނެއެވެ.
Page 1 of 6